Program przeciwdziałania przemocy w rodzinie na lata 2011-2015 w mieście Siemiatycze

Załącznik do Uchwały Nr VII/36/11
Rady Miasta Siemiatycze
z dnia 30 marca 2011 r.
 
Program Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie oraz Ochrony Ofiar Przemocy w Rodzinie na lata 2011-2015 w mieście Siemiatycze
Wstęp

 

Przemocą w rodzinie określane jest „każde zachowanie skierowane wobec osoby bliskiej, którego celem jest utrzymanie nad nią kontroli i władzy. Przemoc w rodzinie to zamierzone, wykorzystujące przewagę sił działanie przeciwko członkowi rodziny naruszające jego godność oraz podstawowe prawa i wolności, powodujące cierpienie i szkody” [Nowakowska, 2008, s. 21]. Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy (Dz. U. z 2005 r. Nr 180, poz. 1493 z późn. zm.) definiuje przemoc w rodzinie jako jednorazowe lub powtarzające się umyślne działanie lub zaniechanie naruszające prawa lub dobra osobiste członków rodziny, w szczególności narażające te osoby na niebezpieczeństwo utraty życia, zdrowia, naruszające ich godność, nietykalność cielesną, wolność, w tym seksualną, powodujące szkody na ich zdrowiu fizycznym lub psychicznym, a także wywołujące cierpienia i krzywdy moralne u osób dotkniętych przemocą.

 

Rodzina jest najważniejszym środowiskiem życiu człowieka, kształtującym osobowość, system wartości, poglądy i styl życia. Ważną rolę w prawidłowo funkcjonującej rodzinie odgrywają wzajemne relacje pomiędzy rodzicami, oparte na miłości i zrozumieniu. W przypadku dezorganizacji rodzina nie jest w stanie realizować podstawowych zadań, role wewnątrzrodzinne ulegają zaburzeniu, łamane są reguły, a zachowania poszczególnych członków rodziny stają się coraz bardziej niezgodne z normami prawnymi i moralnymi oraz oczekiwaniami społecznymi. Przemoc domowa może być zarówno skutkiem, jak i przyczyną dysfunkcji w rodzinie. Należy ją zaklasyfikować do kategorii zachowań negatywnych o dużej szkodliwości społecznej. Prowadzi do poważnych naruszeń norm moralnych i prawnych, tragicznych skutków psychologicznych, a w skrajnych przypadkach do poważnych okaleczeń czy zabójstw [Sasal, 2005, s. 16–19].
Wokół przemocy narosło wiele mitów. Jednym z nich jest przekonanie, że jest to zjawisko marginalne, występujące wyłącznie w patologicznych środowiskach. Tymczasem według danych statystycznych przemoc w rodzinie jest zjawiskiem powszechnym i stanowi poważny problem społeczny. Znęcanie się nad rodziną jest najczęściej popełnianym przestępstwem w Polsce, zaraz po przestępstwach przeciwko mieniu i życiu [Tomaszewska, 2007, s. 36–37].
Przemoc ze strony najbliższej osoby jest doświadczeniem traumatycznym, okaleczającym psychikę. Przemoc w rodzinie przybiera różne formy: od przemocy fizycznej, przez przemoc psychiczną i seksualną, po przemoc ekonomiczną. Przemoc w rodzinie rzadko jest incydentem jednorazowym. Zazwyczaj ma ona charakter długotrwały i cykliczny.
Rodzaje przemocy:
  1. Przemoc fizyczna – jej celem jest zadanie ofierze bólu fizycznego, uszkodzenie jej ciała, pogorszenie jej zdrowia lub pozbawienie ją życia.
  2. Przemoc seksualna – to zachowanie zmuszające ofiarę do pojęcia niechcianych zachowań seksualnych lub zdeprecjonowania jej seksualności.
  3. Przemoc psychiczna – to zachowanie, którego celem jest umniejszanie poczucia własnej wartości ofiary, wzbudzanie w niej strachu.
  4. Przemoc ekonomiczna – to każde zachowanie, którego celem jest ekonomiczne uzależnienie ofiary od sprawcy.
  5. Zaniedbanie – to ciągłe niezaspakajanie podstawowych potrzeb fizycznych i emocjonalnych.
Przemoc jest przestępstwem. W zależności od tego, czy przemoc ma charakter jednorazowy, czy się powtarza, jest ścigana z różnych artykułów Kodeksu karnego. Jeżeli przemoc ma charakter ciągły, zostanie zakwalifikowana jako przestępstwo znęcania się nad rodziną z art. 207 Kodeksu karnego (Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 z późn. zm).
Artykuł 207 Kodeksu karnego stanowi:
„§1. Kto znęca się fizycznie lub psychicznie nad osobą najbliższą lub inną osobą pozostającą w stałym lub przemijającym stosunku zależności od sprawcy albo nad małoletnim lub osobą nieporadną ze względu na jej stan psychiczny i fizyczny, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat.
§2. Jeżeli czyn określony w §1 połączony jest ze stosowaniem szczególnego okrucieństwa, sprawca podlega karze pozbawienia wolności od roku do 10 lat.
§3. Jeżeli następstwem czynu określonego w §1 lub 2 jest targnięcie się pokrzywdzonego na własne życie, sprawca podlega karze pozbawienia wolności od 2 do 12 lat”.
Przemoc w rodzinie ma tragiczne konsekwencje. Prowadzi nie tylko do uszkodzeń ciała ofiary, ale także do zaburzeń emocjonalnych oraz zaburzeń w sposobie, w jaki postrzega ona samą siebie, sprawcę oraz innych ludzi. Narastanie zjawiska przemocy w rodzinie wymaga niezwłocznego podjęcia działań zawartych w niniejszym Programie.
Program Przeciwdziałania Przemocy Miasta Siemiatycze ma charakter długofalowy. Działania Programu obejmują lata 2011–2015. W miarę potrzeb i sytuacji społecznej zadania Programu mogą ulegać zmianom i udoskonaleniom.
 
I.      Analiza problemów społecznych na terenie Miasta Siemiatycze
W celu właściwego zaplanowania podejmowanych działań niezbędne jest dokonanie analizy problemów społecznych w gminie z uwzględnieniem problemu przemocy w rodzinie.
Na dzień 31.12.2010 r Miasto Siemiatycze liczy 15 255 mieszkańców. Liczba osób bezrobotnych zarejestrowanych z Powiatowym Urzędzie Pracy w Siemiatyczach wynosi 594 osoby, z czego jedynie 67 osób pobiera zasiłek dla bezrobotnych.
Ze statystyk policyjnych wynika, że na terenie miasta w roku 2010 przeprowadzonych zostało 128 interwencji domowych. W okresie od 01.01.2010 r do 31.12.2010 r założono 128 „Niebieskich Kart”.
Z danych Miejskiej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych wynika, że w okresie od 01.01.2010 r do 31.12.2010 r było 36 zgłoszeń dotyczących leczenia odwykowego.
Z danych Ośrodka Pomocy Społecznej wynika, że w 2010 r 1378 osób tj, 9,03% ludności miasta  korzysta z zasiłków pomocy społecznej. W okresie od 01.01.2010 r do 31.12.2010 r pracownicy Ośrodka Pomocy Społecznej udzielili pomocy w formie interwencji kryzysowej w 56 rodzinach z powodu przemocy w rodzinie. Ofiarami przemocy były najczęściej kobiety i dzieci. Sprawcami byli mężczyźni, w większości przypadków uzależnieni od alkoholu.
W szkołach na terenie Miasta Siemiatycze zanotowano wielokrotne akty przemocy fizycznej i psychicznej. Przemoc fizyczna wyrażała się kopaniem, szarpaniem, popychaniem. Przemoc psychiczna to bezustanne wyśmiewanie się, poniżanie, wyzwiska.
Trudno jest w sposób jednoznaczny określić wielkość zjawiska przemocy na terenie miasta w związku z występowaniem przemocy ukrytej, czyli toczącej się w rodzinie czy w szkole, ale nieujętej w statystykach z powodu braku wiedzy na temat jej występowania.
 
II.    Cele programu
Celem Programu jest:
1)     zmniejszenie skali zjawiska przemocy w rodzinie na terenie Miasta Siemiatycze,
2)     zwiększenie skuteczności działań interwencyjnych wobec osób stosujących przemoc w rodzinie,
3)     zwiększenie pomocy i ochrony ofiar przemocy w rodzinie.
Cele ogólne będą realizowane przez:
1)     budowanie lokalnego systemu przeciwdziałania przemocy,
2)     diagnozowanie zjawiska przemocy na terenie Miasta Siemiatycze,
3)     podnoszenie kompetencji służb i instytucji w zakresie przemocy w rodzinie,
4)     udzielanie pomocy ofiarom przemocy w rodzinie,
5)     oddziaływanie na sprawców przemocy w rodzinie.
 
III.   Założenia Programu
Realizacja celów Programu zakłada:
1)     uwrażliwienie społeczności lokalnej na problem przemocy w rodzinie,
2)     promowanie modelu rodziny wolnego od przemocy,
3)     edukację dzieci, młodzieży i dorosłych w zakresie przemocy w rodzinie,
4)     działania interdyscyplinarne w zakresie przeciwdziałania przemocy.
 
IV.   Program jest spójny z Programami:
  • Krajowym Programem Przeciwdziałania Przemocy,
  • Strategią Rozwiązywania Problemów Społecznych Miasta Siemiatycze na lata 2007-2013,
  • Gminnym Programem  Profilaktyki i Opieki nad Dzieckiem i Rodziną na lata 2007-2013,
  • Miejskim Programem Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych na rok 2011.
Program będzie realizowany w oparciu o następujące akty prawne:
  • ustawę z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz. U Nr 180, poz. 1493 z późn. zm.),
  • ustawę z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U  Nr 175, poz. 1362 z późn. zm.),
  • ustawę z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U  Nr 147, poz. 1231 z późn. zm.).
V.    Zasoby Miasta Siemiatycze w zakresie realizacji Programu:
1.     Zasoby ludzkie – specjaliści z różnych dziedzin.
2.     Zasoby instytucjonalne – instytucje i organizacje zajmujące się problemem przemocy w rodzinie oraz instytucje i organizacje pełniące funkcję wspierającą:
·         Ośrodek Pomocy Społecznej,
·         Komenda Policji,
·         Miejska Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych,
·         placówki oświatowo-wychowawcze,
·         Zakład Opieki Zdrowotnej,
·         organizacje pozarządowe,
·         parafie,
 
VI.   Czynniki gwarantujące właściwą realizację Programu:
·    poparcie działań i współpraca z samorządem miejskim,
·    dobra znajomość środowiska przez pracowników socjalnych,
·    dobra współpraca służb i instytucji na terenie miasta oraz poza nim,
·    otwartość i chęć współpracy specjalistów,
·    silne więzi rodzinne,
·    chęć zmiany i wyjścia z kryzysu.
 
VII.Zagrożenia w realizacji zadań:
·    stereotypy panujące w środowisku na temat przemocy w rodzinie,
·    bezradność w sprawach opiekuńczo-wychowawczych,
·    brak współpracy rodziny w zakresie przezwyciężania kryzysów,
·    problem uzależnienia od alkoholu w rodzinach,
·    ubóstwo,
·    brak infrastruktury socjalnej w mieście,
·    brak lub zbyt mała współpraca interdyscyplinarna,
·    brak motywacji ekonomicznej dla członków zespołu interdyscyplinarnego.
 
VIII.    Realizacja celów Programu
 
Cel 1
Zmniejszenie skali zjawiska przemocy w rodzinie na terenie Miasta Siemiatycze
Działania:
1. Działalność Zespołu Interdyscyplinarnego poprzez prowadzenie zintegrowanych i skoordynowanych    działań w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie.
  • diagnozowanie problemu przemocy w rodzinie,
  • opracowanie i realizacja planu pomocy w indywidualnych przypadkach,
  • rozpowszechnianie informacji o instytucjach oraz możliwościach udzielania pomocy w środowisku lokalnym,
  • monitorowanie sytuacji rodzin dotkniętych przemocą,
  • dokumentowanie działań podejmowanych wobec rodzin, w których dochodzi do przemocy oraz efektów tych działań,
  • podejmowanie działań prewencyjnych w środowiskach zagrożonych przemocą,
  • inicjowanie interwencji w środowiskach dotkniętych przemocą,
  • udział w działaniach edukacyjno-informacyjnych.
2.     Edukacja dzieci, młodzieży i dorosłych w zakresie przemocy:
  • propagowanie skutecznych sposobów powstrzymywania przemocy,
  • obalanie mitów na temat przemocy,
  • szkolenia na temat przemocy,
  • prowadzenie kampanii zwłaszcza wśród dzieci i młodzieży w zakresie ograniczenia oglądania przemocy w telewizji, grach komputerowych,
  • wspieranie różnych form spędzania wolnego czasu promujące zachowania nieagresywne,
  • organizowanie spotkań edukacyjnych dla mieszkańców, np. w świetlicach wiejskich,
  • dystrybucja ulotek i informacji na temat przemocy i jej skutków,
  • organizowanie konkursów, np. plastycznych, wśród dzieci i młodzieży w zakresie zapobiegania przemocy.
Podmioty realizujące działania:
·            placówki oświatowo-wychowawcze,
·             Świetlica Środowiskowa,
·            Ośrodek Pomocy Społecznej,
·            Miejska Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych,
·             Zespół Interdyscyplinarny,
 
Cel 2
Zwiększenie skuteczności działań interwencyjnych wobec osób stosujących przemoc w rodzinie
Działania:
1.     Izolowanie sprawców od ofiar.
2.     Udzielanie informacji sprawcom przemocy na temat programów korekcyjno-edukacyjnych.
3.     Przeprowadzanie rozmów z osobami nadużywającymi alkoholu, stosującymi przemoc.
4.     Kierowanie wniosków do Sądu Rejonowego w Bielsku Podlaskim o obowiązek podjęcia leczenia odwykowego w związku z nadużywaniem alkoholu.
 
Podmioty realizujące działania:
·            Policja,
·            Ośrodek Pomocy Społecznej,
·            Miejska Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych,
·             Zespół Interdyscyplinarny,
 
Cel 3
 
Zwiększenie pomocy i ochrony ofiar przemocy w rodzinie
 
Działania:
1.     Utworzenie punktu informacyjnego:
·         udzielanie informacji dotyczącej bezpiecznego schronienia osobom dotkniętym przemocą w ośrodkach interwencji kryzysowej i w specjalistycznych ośrodkach wsparcia,
·         udzielanie informacji na temat pozyskania zaświadczenia lekarskiego,
·         udzielanie informacji na temat praw osób będących ofiarami przemocy,
·         udzielanie informacji sprawcom przemocy na temat programów korekcyjno-edukacyjnych,
·         rozpowszechnianie telefonu zaufania „Niebieska Linia”, „Pomarańczowa Linia”.
 
Podmiot realizujący działanie:
  • Ośrodek Pomocy Społecznej.
2.     Prowadzenie działań interwencyjnych w zakresie przeciwdziałania przemocy:
  • podejmowanie działań interwencyjnych w oparciu o procedurę „Niebieskiej Karty”,
  • przekazywanie informacji o podejmowanych działaniach przewodniczącemu zespołu interdyscyplinarnego.
Podmioty realizujące działanie:
  • policja,
  • Ośrodek Pomocy Społeczne
  •  Zespół Interdyscyplinarny,
  • Miejska Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych,
  • przedstawiciele oświaty,
  • Przedstawiciele ochrony zdrowia.
3.     Zapewnienie osobom dotkniętym przemocą w rodzinie miejsc w ośrodkach wsparcia.
Podmioty realizujące działanie:
  • Ośrodek Pomocy Społecznej,
  • policja,
  • Zespól Interdyscyplinarny.
Monitorowanie
Monitorowanie realizacji Programu odbywać się będzie w oparciu o sprawozdawczość podmiotów zaangażowanych w jego realizację. Sprawozdania z realizacji Programu podmioty składają do dnia 31 stycznia każdego roku do Ośrodka Pomocy Społecznej.
 
Sprawozdawczość
Ośrodek Pomocy Społecznej w Siemiatyczach do dnia 31 marca każdego roku przedłoży Radzie Miasta sprawozdanie z realizacji Programu.
 
Finansowanie Programu
Program będzie finansowany ze środków budżetu Miasta Siemiatycze, dotacji oraz ze środków pozabudżetowych pozyskanych z innych źródeł.

 

Metryka strony

Udostępniający: Jarosław Kiczko

Wytwarzający/odpowiadający: Jarosław Kiczko

Wprowadzający: Jarosław Kiczko

Data wprowadzenia: 2015-02-18

Modyfikujący: Jarosław Kiczko

Data modyfikacji: 2015-02-18

Opublikował: Jarosław Kiczko

Data publikacji: 2015-02-18